معاون تحقیقات وزارت بهداشت با تشریح تازه ترین نتایج مطالعه جهانی بار بیماری فشار خون ، ضمن اعلام افزایش شمار مبتلایان فشار خون به یک میلیارد و ۱۳۰ میلیون نفر در جهان، نسبت به افزایش ۳۹ درصدی مرگ های ناشی از این بیماری در ایران هشدار جدی داد.
به گزارش وبدا، دکتر رضا ملک زاده، فشار خون را مهمترین و شایع ترین عامل خطر بیماری های قلبی عروقی، سکته های قلبی و مغزی و بیماری های مزمن کلیوی دانست و آن را یک خطر رو به رشد برای سلامت کشورهای در حال توسعه و کم درآمد توصیف کرد.
وی در وسیع ترین و دقیق ترین مطالعه جهانی «بار بیماری فشار خون در ۱۹۵ کشور در سال های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۵ » با استناد به نتایج مطالعه، از افزایش قابل ملاحظه بار این بیماری در برخی کشورها و کاهش چشمگیر آن در کشورهای پردرآمد و توسعه یافته جهان خبر داد.
دکتر ملک زاده در عین حال توضیح داد: اما بر اساس نرخ استاندارد شده سنی مرگ و میر ناشی از بیماری های مرتبط با فشار خون، تعداد مرگ ها از ۲۲۵ در هر ۱۰۰ هزار نفر به ۱۷۰ در هر ۱۰۰ هزار نفر کاهش یافته که نشان می دهد رشد جمعیت و پیری جمعیت عامل افزایش مرگ های مشاهده شده بر اثر فشار خون در ارقام قبلی بوده و اگر مقیاس ، نرخ استاندارد شده سنی باشد، میزان مرگ و میرهای ناشی از این بیماری کاهش داشته است.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت، بیشترین مرگ ناشی از بیماری های مرتبط با فشار خون بالا در ۲۰۱۵ را مربوط به ایسکمیک قلبی، سکته های قلبی و مغزی، سایر بیماری های قلبی عروقی و بیماری های مزمن کلیوی دانست.
براساس این گزارش، دیگر یافته نگران کننده این مطالعه جهانی، سال های از دست رفته عمر بر اثر ناتوانی های ناشی از فشار خون است که به گفته دکتر ملک زاده، طبق پیش بینی مطالعه و بر اساس فشار خون سیستولیک ۱۱۰ – ۱۱۵ میلی متر جیوه، میزان سال های از دست رفته عمر بر اثر ناتوانی ناشی از فشار خون که در ۱۹۹۰ ، ۱۴۸ میلیون سال بوده که با رشد ۴۳ درصدی ، به ۲۱۲ میلیون سال در ۲۰۱۵ رسیده است.
به گفته معاون تحقیقات وزیر بهداشت، بار بیماری فشار خون با افزایش سن بیشتر می شود، به طوری که ۶۶ درصد بار این بیماری در بین گروه های سنی بین ۲۵ – ۸۰ سال و بالاتر مورد مطالعه، مربوط به سنین بالای ۶۰ سال است. بیش از ۵۰ میلیون سال از دست رفته عمر نیز مربوط به گروه های سنی زیر ۵۵ سال است که این رقم نشان می دهد فشار خون یک تهدید برای افراد زیر این سنین شده است.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت در ادامه با بیان این که بیشترین بار بیماری فشار خون (۶۰ درصد) در ۱۰ کشور جهان بوده است، گفت: دو کشور بر اساس نرخ جمعیت بالاتر در جهان، بیشترین بار این بیماری را متحمل شده اند که شامل چین با دو میلیون و ۳۳۴ هزار مرگ و ۴۵٫۱ میلیون سال از دست رفته عمر و هند با یک میلیون و ۶۳۸ هزار مرگ و ۳۸٫۷ میلیون سال از دست رفته عمر بر اثر نانوانی ناشی از فشار خون بالا بودند. روسیه، اندونزی و ایالات متحده نیز در بین کشورهایی هستند که این مطالعه برای آنها، بار بالای فشار خون را در کنار چند کشور نام برده پیش بینی کرده است.
موفق ترین منطقه جهان در کنترل فشار خون بالا
دکتر ملک زاده به میزان کاهش یا افزایش بار بیماری فشار خون در مناطق مختلف جهان اشاره کرد و افزود: اروپای غربی (به عنوان موفق ترین منطقه) ، اروپای مرکزی ، آسیا پاسفیک و آمریکای شمالی همگی دارای کاهش رشد مناسب در تعداد مرگ ها و سال های از دست رفته عمر ناشی از فشار خون شده اند و این درحالی است که منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، جنوب و شرق آسیا ، آمریکای مرکزی و کشورهای صحرای آفریقا دارای افزایش قابل توجه (بین ۶۰ تا بیش از ۱۰۰ درصد) در بار بیماری فشار خون هستند.
وی با استناد به دیگر نتایج مطالعه جهانی بار بیماری فشار خون در ۱۹۵ کشور، بالاترین نرخ مرگ و میر استاندارد شده سنی ناشی از بیماری های مرتبط با فشار خون را در افغانستان با ۶۳۷ مرگ و عراق با ۴۱۵ مرگ در هر ۱۰۰ هزار نفر اعلام کرد و پایین ترین نرخ را مربوط به فرانسه با ۶۲ مرگ و کانادا با ۶۴ مرگ در هر ۱۰۰ هزار نفر دانست.
دکتر ملک زاده انگلستان را موفق ترین کشور در کنترل بار بیماری فشار خون با کاهش ۵۰ درصدی مرگ ها و ۵۵ درصدی سال های از دست رفته عمر معرفی کرد و گفت: کشورهای پردرآمد توسعه یافته ای همچون فرانسه، کانادا، آلمان، ایتالیا نیز جزو کشورهای بسیار موفق در این زمینه بوده اند.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت، گفت: در سال ۱۹۹۰، ۳۱ هزار مرگ بر اثر فشار خون سیستولیک معادل ۱۴۰ میلی متر جیوه و بالاتر در ایران رخ داده که در سال ۲۰۱۵، این رقم با ۳۹ درصد افزایش، به ۴۴ هزار مرگ رسیده است. همچنین تعداد سال های از دست رفته عمر ناشی از این بیماری، در سال ۱۹۹۰، از ۶۹۹ هزار سال با حدود ۳۲ درصد افزایش به ۹۲۶ هزار سال در ۲۰۱۵ رسیده و این ارقام با محاسبه فشار خون معادل ۱۱۰ – ۱۱۵ میلی متر جیوه و بالاتر، بسیار بیشتر است .
دکتر ملک زاده در مطالعه مهم جهانی بار بیماری فشار خون، با مقایسه وضعیت ایران و ترکیه افزود: وضعیت ترکیه، بر خلاف ایران که با رشد بالایی در تعداد مرگ و سال های از دست رفته عمر ناشی از فشار خون مواجه بوده، بسیار بهتر از ایران است، به طوری که این کشور، شاهد کاهش ۳ درصدی مرگ و ۹ درصدی سال های از دست رفته عمر بر اثر فشار خون بالا در سال ۲۰۱۵ بوده است.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت در پایان تاکید کرد: نگاهی به وضعیت کشورهای مختلف جهان در بار بیماری فشار خون، به خوبی نشان می دهد که کشورهای توسعه یافته با درک خطر رو به رشد فشار خون به عنوان عامل بروز بسیاری از بیماری های پرهزینه مانند بیماری های قلبی – عروقی و سکته های قلبی و مغزی و در نهایت، مرگ های زودرس، توانسته اند آن را طبق الگوی مناسبی هم در زمینه پیشگیری و هم در زمینه درمان این بیماری تاثیرگذار تحت کنترل درآورند. این درحالی است که بار بیماری فشار خون در کشورهای توسعه نیافته و کم درآمد، روز به روز سنگین تر و تعداد مرگ ها و سال های از دست رفته عمر ناشی از ناتوانی ها بیشتر می شود.
افزایش شمار مبتلایان فشار خون به ۳٫۵ میلیارد نفر بر اساس تعریف جدید فشار خون
رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز در ادامه به تشریح نتایج بار بیماری فشار خون در جهان پرداخت و شمار مبتلایان این بیماری را یک میلیارد و ۱۳۰ میلیون نفر بر اساس فشار خون سیستولیک معادل یا بالاتر از ۱۴۰ میلی متر جیوه اعلام کرد و گفت: بر اساس راهنمای بالینی جدید، این مطالعه پیش بینی می کند تعداد مبتلایان فشار خون، از ۱٫۸۷ میلیارد نفر در سال ۱۹۹۰ به ۳٫۵ میلیارد نفر در سال ۲۰۱۵ افزایش یافته باشد. این رقم شاید بسیار زیاد به نظر برسد، اما گویای واقعیت هایی است که بزودی درباره فشار خون شاهد خواهیم بود.
وی در ادامه افزود: نرخ ابتلا به فشار خون در جهان در سال های یاد شده، بر مبنای فشار خون سیستولیک ۱۴۰ میلی متر جیوه و بالاتر، از ۱۷ هزار در هر ۱۰۰ هزار نفر، به ۲۰ هزار در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده اما همین نرخ بر مبنای فشار خون سیستولیک ۱۱۰- ۱۱۵ میلی متر جیوه و بالاتر، از ۷۳ هزار در هر ۱۰۰ هزار نفر به ۸۱ هزار در هر ۱۰۰ هزار نفر در ۲۰۱۵ افزایش یافته است.
رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران تصریح کرد: ۳۰ درصد سالهای از دست رفته عمر بر اثر ناتوانی ناشی از فشار خون بالا و بیماری های مرتبط با آن، مربوط به بیماری ایسکمیک قلبی و سکته های قلبی و مغزی بوده است. همچنین سایر بیماری های قلبی – عروقی و بویژه بیماری های مزمن کلیوی بار قابل توجهی را در سال های از دست رفته عمر ناشی از فشار خون به خود اختصاص داده اند.
وی هشدار داد که ۳۰ درصد بار بیماری های قلبی در میان افراد ۲۵ تا ۲۹ سال نیز مربوط به افرادی است که دارای فشار خون بالا بوده اند.
رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، همچنین تعداد مرگ های ناشی از فشار خون در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را در سال ۱۹۹۰، ۳۸۱ هزار مورد اعلام کرد که با بیش از ۷۰ درصد رشد در سال ۲۰۱۵ به ۶۵۰ هزار مورد رسیده است. همچنین تعداد سال های از دست رفته عمر ناشی از این بیماری در منطقه، بیش از ۱۵ میلیون سال برآورد شده که نسبت به ۱۹۹۰، با ۹ میلیون سال از دست رفته ، ۶۶ درصد افزایش نشان می دهد.
مرگ سالانه ۱۰٫۷ میلیون نفر در جهان بر اثر بیماری های ناشی از فشار خون
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران هم، در ادامه به شمار مرگ های سالانه ناشی از فشار خون بالا اشاره کرد و افزود: شمار مرگ ها از ۷٫۲ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ ، به ۱۰٫۷ میلیون نفر در سال ۲۰۱۵ رسیده و به عبارتی، مرگ های ناشی از فشار خون در جهان در ۲۵ سال یاد شده، بیش از ۴۸ درصد افزایش داشته است.
به گفته وی همچنین براساس پیش بینی مطالعه، مرگ و میر سالانه ناشی از فشار خون از ۱۳۵ مرگ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۱۹۹۰ به ۱۴۵ مرگ در هر ۱۰۰ هزار نفر در ۲۰۱۵ رسیده است و این ارقام در فشار خون سیستولیک ۱۴۰ میلی متر جیوه و بالاتر، کمتر است.
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران تصریح کرد: شمار مرگ و میر استاندارد شده سنی زنان بر اثر فشارخون ، ۱۴۵ به ازای هر ۱۰۰ هزار و در مردان ۱۹۷ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر است.
وی افزود: در تمام گروه های سنی بار بیماری فشار خون در ۲۵ سال مورد مطالعه، در مردان بیش از زنان است. ۱۲۵ میلیون سال عمر از دست رفته مربوط به مردان و ۸۶ میلیون سال عمر از دست رفته مربوط به زنان است. تنها در گروه سنی ۸۰ سال به بالا، به دلیل زندگی طولانی تر ناشی از امید به زندگی بالاتر، بار این بیماری در زنان بیشتر می شود.
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران، کشور آمریکا را نیز در شمار کشورهای موفق در کنترل بار بیماری فشار خون برشمرد و افزود: میزان کاهش مرگ بر اثر فشار خون در آمریکا ۸ درصد و سال های از دست رفته عمر ۱۱ درصد بوده است.
براساس این گزارش، فشار خون بالا، فشار خون مضاعفی است که بر رگ های خونی و اعضای مهمی مانند قلب، مغز و کلیه ها وارد می شود. درحالی که راهنمای بالینی (گایدلاین) قدیمی جهانی، فشار خون بالا را سیستولیک معادل یا بالاتر از ۱۴۰ میلی متر جیوه یا فشار خون دیاستولیک معادل یا بالاتر از ۹۰ میلی متر جیوه می دانست، راهنمای بالینی (گایدلاین) جدید جهانی، فشار خون افزایش یافته را سیستولیک بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ میلی متر جیوه و دیاستولیک زیر ۸۰ میلی متر جیوه اعلام کرده است. همچنین پرفشاری خون مرحله یک، سیستولیک ۱۳۰ تا ۱۳۹ میلی متر جیوه یا دیاستولیک بین ۸۰ تا ۹۰ میلی متر جیوه است. در نهایت تعریف پرفشاری خون مرحله دو شامل سیستولیک معادل یا بالاتر از ۱۴۰ میلی متر جیوه یا دیاستولیک معادل یا بالاتر از ۹۰ میلی متر جیوه است.